Kumaş Türleri ve Özellikleri

Bir elbise modelinin fotoğrafını gördüğünüzde, modellemeye ve terzilik işlerine geçmeden önce, dikilen kumaşın ne tür olduğunu belirlemek zorundayız. Bu nokta çok önemlidir. İşte bu konuda aşağıda resimlerle anlatılan ve size yardımcı olacağını umduğumuz bir kaç örnek.

Kumaş Türleri ve Özellikleri - 03

Kumaş Türleri ve Özellikleri - 02

Kumaş Türleri ve Özellikleri - 04   Kumaş Türleri ve Özellikleri - 01

Pamuklu kumaştan yapılan giysiler kalıp olarak şeklen çok iyi durur ve iyi tutunarak oturur. İçi göstermeyen, mat, parlamayan bir  görünüşü var. Dikiş boyunca kumaş hafif büzülmüş gibi görünebilir. Kumaş doğal olduğu için katlandığı yerden hemen buruşabilir. En önemli artıları : hijyenik olmasıdır ve  deterjana karşı dayanıklılığıdır. Pamuk havayı çok iyi geçirir, aynı zamanda çok iyi nem veya su çeker. Pamuktan dikilmiş giysiler her zaman rahat ve yumuşaktır. Eksileri de var tabiiki: yıkayınca iyice çeker, uzun zamanda kururlar ve kullanırken iyice buruşurlar. O yüzden pamuk ipine sık polyester eklenir.
Pamuklu kumaşlar: basma, patiska, saten, poplin, bazı taftalar.

Kumaş Türleri ve Özellikleri - 05   Kumaş Türleri ve Özellikleri - 07

Kumaş Türleri ve Özellikleri - 06

Kumaş Türleri ve Özellikleri - 08

Kot kumaşla sizi tanıştırmaya gerek bile yok, dünyada her kez onun yüzünü ve özelliklerini tanıyor. Kot – en çok sevilen, kullanılan ve popüler kumaşlardandır. Rahat, hava geçirgen özellikli, pratik olması bakımından oldukça popülerdir. Renk seçenekleri oldukça geniş olmasına rağmen en çok kullanılan lacivert ve mavi tonlardır.

Kumaş Türleri ve Özellikleri - 09   Kumaş Türleri ve Özellikleri - 10

Kumaş Türleri ve Özellikleri - 12   Kumaş Türleri ve Özellikleri - 11

Patiska da pamuklu kumaşlardan birisidir ve elbise modelinde kalıpta iyi oturur ve dikiş çizgilerinde buruşmuş gibi görünüş bırakmaz, çünkü patiska doku olarak poplin gibi yoğun değildir. Patiska kumaşlar ince, hafif, içini az gösteren, dokunuşta yumuşak kumaşlardır. Herhalde yazlık kumaşların en iyilerinden birisidir.

Kumaş Türleri ve Özellikleri - 13   Kumaş Türleri ve Özellikleri - 14

Kumaş Türleri ve Özellikleri - 16   Kumaş Türleri ve Özellikleri - 15

Ketenden yapılan giysiler sık buruşmuş gibi görünürler. Bu özelliği modacılar kasıtlı olarak sık sık kullanırlar. ‘Boho’ stili sevenler bu kumaşı tercih ediyorlar. Ketenden giysiler çok dayanıklıdır, nem emer ve hızla kururlar. Çok yüksek derecede yıkanabilir (100 dereceye kadar), ama yüksek ısıda yıkayınca bazen çekiyor olabilir. Çok sıcak derecede buhar kullanarak ütülenebilir. Ama giyildiğinde çok hızlı buruşurlar. Bunu engellemek için fabrikalar kumaş yapımı sırasında içine polyester ipi ekliyorlar veya keten, pamuk, viskoz, yün iplikler karıştırıyorlar.

Kumaş Türleri ve Özellikleri - 18   Kumaş Türleri ve Özellikleri - 17

Yünden yapılmış giysilerde hiçbir parlaklık olmaz, ancak gelgit dalgalanma mevcut olabilir, bu dalgalanma yüne karıştırılan ipek, pamuk, bileşimindeki diğer malzeme ve üretim sürecinin varlığına bağlıdır. Yünden yapılmış kumaşlar kullananı çok iyi ısıtır, oldukça az buruşur ve kirlenir. Modern yün kumaşları iki kategoriye ayrılır: sade yün kumaşlar ve yün karışımı kumaşlar. İlk grup % 90 yün iplik,  ikinci grup % 20 yün iplik ve %80 polyester, naylon ya da suni ipek iplikler içermektedir. Sentetik elyafların içeriği yüzde 50 üzerinde ise, kumaş parlak ve granüllü gibi görünmektedir. Lavsan kumaş yapımına eklenince granüllü görünümü azalır.

Yün elle ve özel deterjanlar kullanılarak yıkanabilir. Özellikle çamaşır suyu içeren tozlar yün, tiftik, angora yıkamak için tavsiye edilmez. Yünlü kumaşları suda bırakmak, ovalamak veya bükerek sıkmak yanlıştır. Bu nedenle, yıkanmış yünlü giysiler havlu üzerinde yayılıp kurutulur. Giysi yapımında kullanılan kumaştaki yün köy usulü elde yapılmış olduğunda yıkama ve durulama suyu aynı sıcaklıkta ve düşük olmalıdır.

Kumaş Türleri ve Özellikleri - 20   Kumaş Türleri ve Özellikleri - 21

Kumaş Türleri ve Özellikleri - 19

Pamuk – kadife – Bu kumaş türü, yüzünde uzun tüyleri olan çok yoğun bir kumaştır. Pamuk, viskoz veya sentetik liflerden üretilmiştir. Kadifeden yapılmış ürünlere  baktığımızda “yoğunluk ve konfor” hissedebiliriz. Dikişleri boyunca kalın pamuklu kumaştaki gibi küçük büzgüler oluşabilir, ama görünüşte pekte fark edilmez. Tüyleri  nedeniyle dikiş çizgisinde kadifede ince gölge şeklinde taşmalar olabilir. Kadifedeki bu doku yapısının birçok türü vardır. Bir türünde kadife yüksek kaburga (5 mm) ve yüksek iplik yoğunluğuna sahiptir. Başka tür kadife kumaşta ise yivli az kalınlıkta kaburga (yaklaşık 2-3 mm) ve düşük iplik boyu vardır. Ayrıca süslenmiş, elastik kadife ve değişik kadife kumaş türleri de bulunur.

Kadife kumaş kendini boydan veya enden iyi çeken ve daraşlan bir kumaştır. Bu yüzden kesmeden önce kumaş ıslatılmalıdır, elle sıkılmalı (makinede değil) ve havlu üstünde kurutulmalıdır. Buhar modunda “yünlü kumaş” seçeneği kullanılarak kumaşın ters tarafından ütülenir. Kuru (buhar olmadan) ütülemeyin zira kumaşın tüyleri ezilir. Yüzünden ütülemek gerekiyorsa – havlu veya kumaş parçasını kumaşın üstüne koyun, ütüyü çok bastırmayın, aksi halde kumaşta parlaklık  oluşabilir. Ütüye başlamadan önce, küçük bir parça üzerinde deneme yapın.

 Kumaş Türleri ve Özellikleri - 22   Kumaş Türleri ve Özellikleri - 26

Kumaş Türleri ve Özellikleri - 23   Kumaş Türleri ve Özellikleri - 24   Kumaş Türleri ve Özellikleri - 25

Kadife kumaşlar ışığı emerler, yumuşaktır, tüylü bir yüzeye sahiptir. Pamuklu, ipek (daha az yünlü)   kadife kumaşı yüksek tüylerinden ve üstünde ışık oyunlardan belirlemek oldukça kolaydır. Bu kumaşlar, çok asil durur ve genellikle özel günler için kullanılır. Birkaç mevsim podyumlardan inmez. Sık sık günlük giysilerde de kullanılır.

Sosyete işi kullanılan kadifedeki “yüzeysel doku duyarlılığı ve hassaslığı” sorunu, giysi tasarımındaki dikkatli kumaş yönü seçimiyle ve kadifenin hoş görünüşüyle kurtarılır. İpek işi kadifeye su zarar verebilir, lekelere neden olabilir. Yıkandıktan sonra, renk, parlaklık ve taze bir görünüm korumak mümkün değildir. Bu nedenle, bu türden giysileri kuru temizlemecide temizletmek gerekir.

Ütülemek yerine genellikle sadece üzerine buhar tutulur ve sonra kurutulur, uygun fırça ile tüyleri düzeltilir. Hala ütü yapmak gerekiyorsa, yüzü yukarı kadife üstüne bir bez konarak veya geniş bir fırça üzerinde ters konularak, buhar veya üstünde nemli bir bez kullanarak hafif sıcak iken bastırılarak ütülenir. Sentetik kadife o kadar duyarlı değildir, yıkanabilir. Durulamadan sonra bu ürünler sıkılmaz, askılar üzerinde kurutulur ve genellikle ütü istemez.

Kumaş Türleri ve Özellikleri - 28   Kumaş Türleri ve Özellikleri - 27Kumaş Türleri ve Özellikleri - 29

Kumaş Türleri ve Özellikleri - 30   Kumaş Türleri ve Özellikleri - 31

İpek. İpek kumaşlar hafif ve güçlüdür. Karakteristik bir parlaklığı vardır. Doğal ipek kumaşlar  ipek böceği kozalarıyla ince iplikten üretilirler. İpek kumaşların ipi aynı kalınlıkta, esnek ve dayanıklıdır.  İpek ipin dayanıklılığı aynı çaptaki bir çelik telin dayanıklılığı ile aynıdır. Bu kumaşlar higroskopik (su moleküllerinidifüzyon veya çeperinde yoğunlaştırma yöntemi ile azaltabilme yeteneği) özellikte, parlak, hafif, havayı geçiren ve hızla nem emen (kendi ağırlığının yarısı kadar su emer ve çok hızla kurur) kumaşlardır . Dezavantajı ise güneş ışığında rengi solar, hızlı buruşur. Terleme durumunda nem ipek yüzeyinden buharlaşırken leke bırakabilir. Alkolle bu lekeleri çıkarabilirsiniz. İpekli giysi sıcakta serinlik hissi yaratır. Doğal ipekten yapılmış pahalı giysileri kuru temizleyicilere verilmelidir, çünkü normal yıkamada boya atar. Ama çok isterseniz evde yıkayabilirsiniz, elde ve ılık suda olmak kaydı ile. Son durulamada renk parlaklığını geri getirmek amacıyla çok az sirkeyi suya ilave edebilirsiniz . İpek kumaş yıkama sonrası sıkılmaz, burulmaz, gölgede kurutulur. Hafif nemli iken ters tarafından ütülenir. Ütülerken üsten su ile ıslatmayın, buhar vermeyin, zira leke kalabilir.

Kumaş Türleri ve Özellikleri - 33   Kumaş Türleri ve Özellikleri - 35

Viskon, asetat, vb. suni ipek kumaşlar: Bunlar, ağaç yongalarından ladin selülozdan imal edilmiştir. Viskon kumaşlar higroskopik (sumoleküllerinidifüzyon veya çeperinde yoğunlaştırma yöntemi ile azaltabilme yeteneği) özellikli , ışığa dayanıklı, parlaktır.

Sentetik ipek kumaşlar sentetik liflerden üretilir. Bu malzeme kırışmaya karşı çok dayanıklı olan, kolay yıkanabilir, yıkandıktan sonra çabuk kuruyan kumaşlardır. Malzeme esnemez veya çekmez. Bu kumaş, sıcak ve soğuk su içinde makinede yıkanabilmesi için oldukça dengelidir. Az sıcaklıkta ütülenebilir.

Kumaş Türleri ve Özellikleri - 37

Kumaş Türleri ve Özellikleri - 39   Kumaş Türleri ve Özellikleri - 36

Kumaş Türleri ve Özellikleri - 38

Dantel giyim görünümünü herhangi bir kumaş türü ile karıştırılmamalıdır, zaten olamaz da. Dantel kumaşlar esas kumaş olmadan el işi ile veya makinede yapılır. Tekstil, örgü desen iplikleri dokuma tarafından oluşturulmaktadır. Zariftir ve kadınsıdır.

Şampuan veya suda tamamen çözünen deterjanla yıkanabilir. Danteli, soğuk suda durulayın sadece suya kısaca daldırıp çıkarın. Havlu veya birkaç kez katlanmış tüylü havlu içine koyarak, danteli sıkıştırın.

Danteli kurutmak için ayrıca özellikle dikkatli olmak gerekir. Genişletilmiş formda dantel  havlu ya da pamuklu bez içine yerleştirilir ve ağır bir şey ile bastırılır.

 Kumaş Türleri ve Özellikleri - 40   Kumaş Türleri ve Özellikleri - 43

Kumaş Türleri ve Özellikleri - 41   Kumaş Türleri ve Özellikleri - 42

Şifondan yapılmış giysiler öncelikle şeffaftır ve hafiftir. Herkezin seçimine uyar. Doğal ipekten üretilmiş şifon  – en pahalı ve değerli malzemelerden biridir. Elyaf olarak da poliamid kullanılabilir. Sentetik liflerden yapılmış şifon çok daha ucuz ve çok daha uzun kullanışlı, lüks, ama kırılgan ipek kumaşlardandır.

Günlük kullanım veya özel gün için kullanımda ideal bir seçenektir. Mesela akşam kıyafetleri için bolca nakış, pul ve boncuk ile süslenmiş, düz veya baskılı desen şifon olabilir.

Kumaş Türleri ve Özellikleri - 47   Kumaş Türleri ve Özellikleri - 46

Kumaş Türleri ve Özellikleri - 44   Kumaş Türleri ve Özellikleri - 45

Organize kumaşlar: Şeffaf organize kumaşlarda şifondan farklı özellikte olarak şekil tutar ve karakteristik kendi parlaklığı vardır. Organize ipek veya suni liflerden üretilir, fiyatı da kullanılan malzemeye bağlıdır.

30-40° derecede elde yıkanır, çitilenmez, yıkama sonrası suyunu akıtmak için sıkılmaz. Eğer makinede yıkamayı seçerseniz narin yıkama programını seçin, kesinlikle makinede sıkma yapmayın. Sadece özel deterjan kullanın.

Ütülerke düşük sıcaklığa ayarlayın. En iyi ütüleme modu, sentetikler veya ipekli kumaşlar seçeneğidir. Organize kumaşları buharla ütülemeyin. Organize kumaşlar buharı sevmez. Ütü yapılacak yüzeyin mükemmel ve pürüzsüz olup olmadığını kontrol edin. Yüzeyde herhangi bir kusur varsa organize ipek kumaşı bezle katlayıp ütüleyin.

Kumaş Türleri ve Özellikleri - 49   Kumaş Türleri ve Özellikleri - 48

Kumaş Türleri ve Özellikleri - 50   Kumaş Türleri ve Özellikleri - 51

Saten kumaşlar kolayca diğer kumaşlardan ayırt edilir. Saten parlaktır ve çok yoğun bir kumaştır. Bükümlü pamuk ipliğinden yapılmış. Daha fazla bükülmüş iplikler daha çok parlaklık üretir. Saten ipek benzer şekilde çok hoş çekici parlaklıkta, bulut gibisine hafifliğindedir. En büyük avantajı ise buruşmaya karşı olan dayanıklılığıdır.

Saten iplikten örgüli kumaşlar kadın giyimlerine ve çamaşırlarına ferahlık ve hafiflik verir. Saten güçlü ve dayanıklıdır, uzun süre kullanılır.

Kumaş Türleri ve Özellikleri - 52   Kumaş Türleri ve Özellikleri - 53

Trikotajdan yapılan giysiler öncelikle pens ve rölyef eksikliğinden anlaşılır. Kumaşın esnekliği nedeniyle kesimde pens ve rölyefe ihtiyaç kalmıyor. Ama çok az esneyen trikotaj üzerinde pileler ve rölyefler yapılabilir. Trikotaj sık sık karmaşık fonlar ve zor drape olan modellerde kullanılır, çünkü esneme özelliği ile vucuda oturuş problemleri kolayca çözebilir. Trikotaj kumaşlar örgülüdür. İplik yün, pamuk, viskoz, vb olabilir. Doğal elyaf nem emer ve hava geçirir. Pamuk jarse yumuşak ve dayanıklıdır. Yün trikotaj, pamuk ya da suni ipekten daha elastiktir ve şeklini daha iyi tutar. Sentetik örme kumaşlar (naylon, polyester, akrilik) makinede yıkanabilir, buruşmaz, çok hızlı bir şekilde kurur, çünkü nemi emmez. Dezavantajı ise, hava geçirmiyor ve elektriksel geçirgendir. Genellikle trikotaj iplik karışımdan örülür. Kalite iplik karışıma, örgü tipine, örgü yoğunluğuna bağlıdır. Sık sık üzerinde pamuklanma yapabilir. Bu pamuklanmanın nedeni özensiz kumaş bakımı, kumaş yapımında kullanılan sentetik malzeme veya kullanılan hafifçe bükülmüş iplikten dolayı olabilir. Daha fazla esnek olan kumaş ta daha fazla pamuklanma olur. Triko giysiler bakımda temel kural: Kumaş yapımında kullanılan ilmek boyutu ne kadar büyükse o kumaşı o kadar dikkatli kullanmak gerekir. Yıkanabilir trikolar ılık suda, çitilemeden ve bükürek sıkmadan yıkanır. Sıcak suda bu kumaşlar çöküyorlar ve deforme oluyorlar, yıkarken çitilenirse pamuklaşıyor. Uzun zaman suda tutmak da iyi değildir. Makinede yıkıyorsanız hassas yıkamada yıkayın. Bir havlu üzerinde kurutun. Trikotaj uygun sıcaklıkta, ilmek boyunca ütülenir.  Yüksek kaliteli yünlü kıyafetler kuru temizleyicilere verilebilir.

Kumaş Türleri ve Özellikleri - 54   Kumaş Türleri ve Özellikleri - 55

Deri her şekli tutar, özel kumaş yoğunluğu taşır. Cildin doğal esnekliğini ve mukavemetine sahiptir. Rüzgardan korur, vücuttaki nemi emer ve su geçirmez. İşlenmiş hayvan derileri doğal malzemelerdir. Deri kumaş ustalarının derideki tüm doğal özelliklerini muhafaza etmekte ve güzel deri ortaya çıkarmak konusunda  kendi özel sırlarını vardır. Her derinin özellikleri vardır. İşleme ve üretim yöntemine bağlı olarak, yumuşak  parlak veya mat bir parça ortaya çıkabilir. Bazı deri tiplerinde koyu lekeler ve desenler vardır. Genellikle deri giysi üretiminde farklı hayvanların derisi kullanılır. Bu deri seçiminde kriter yapısal hatlar, kalınlık, derinin yönü olarak açıklanır. Çeşitli deri kumaşın bölümleri mont, çizme, eldiven veya çanta yapmak için kullanılır. Gözenekli yumuşak deriler ( süet, kadife tipi ) çok ince eldivenlerin, ayakkabıların, çantaların, aksesuarların yapımında kullanılır. Diğer tür deriler elbise yapımında ve ayrıca kürklü derilerde manto ve benzeri giysilerin yapımında kullanılır.

Doğal olarak deri kumaşlarda deri türünün her biri için özel bir bakım gerekir.

Daha dayanıklı dana, inek derileri mont ve pantolon için uygundur. Koyun derisi daha esnek ve rahat, hem dış giyimlerde ceket, mont ve aksesuarları için, hem elbiseler, etekler, pantolon için kullanılır. Egzotik derilerden devekuşu, timsah derileri ise en şık aksesuarları yapmak için kullanılır. Genellikle dana veya koyun derisinden hazır giyim bulabilirsiniz.

Derinin kalitesi daha çok maliyetine bağlıdır. Giysi parçasının ne kadar süre kullanabileceğini tahmin etmek için dikkatlice deriyi inceleyin çünkü deri yumuşak ve elastik olmalıdır. Ürünlerinin kalınlığını bütün alanlarda aynı olmalıdır, özellikle koltuk altı, yaka, manşet gibi yerlerde en fazla aşınma olur. Deri üzerinde herhangi bir kat yeri ya da deforme olmuş parçalar olmamalıdır.

Kumaş Türleri ve Özellikleri - 32   Kumaş Türleri ve Özellikleri - 34

Sentetik liften yapılmış giysiler iyi görünürler. Şekil tutar, buruşmaz, kolayca yıkanır, dayanıklıdır, boyalar kolayca renk atmaz. Ne olursa olsun sentetikler kumaşlar hep giyildi, giyiliyor ve giyilecektir. Buruşukluk probleminde doğal kumaşlardan daha az sahiptir. Ancak sentetik kumaşlar iki ciddi sakınca vardır: hava geçirmez ve toz ve kir parçacıklarını absorbe etme eğilimdedir ve zamanla lifleri içindeki kirler emilir. Sentetikleri uzun zaman yıkamayınca bu işlemin geri dönüşlmez hale gelir, ve kiri herhangi bir şekilde çıkarmak imkansız hale gelir. Bu nedenle  önerimiz, sentetik kumaşlar ve bunlardan mamul eşyaları sık sık yıkamak ve mümkün olduğunca sık temizlemektir. Yıkarken sabun değil deterjan kullanmak daha iyidir. Sentetik kumaştan yapılma giysileri bol su ile durulamak gerekir.